Teruggewonnen, gerecycled, geregenereerd: wat is het verschil?

In de praktijk lopen de drie woorden door elkaar. In de F-gassenverordening, Verordening (EU) 2024/573, zijn het drie aparte begrippen met elk een eigen definitie in artikel 3. Het verschil bepaalt wat u met een cilinder mag doen.

Wat is teruggewonnen koudemiddel?

Terugwinnen is het verzamelen en opslaan van F-gassen uit cilinders, producten en apparatuur, tijdens onderhoud of service of voordat die worden afgedankt. Het is de eerste stap en wordt uitgevoerd door een gecertificeerde monteur.

Teruggewonnen koudemiddel mag niet zomaar terug in een installatie. Artikel 8, lid 6 staat bijvullen met teruggewonnen gas alleen toe als het eerst is gerecycled of geregenereerd. Zolang het niet is geanalyseerd, weet niemand precies wat er in de cilinder zit: er kan vocht in zitten, olie, lucht of een ander koudemiddel.

Wat is gerecycled koudemiddel?

Recyclen is het hergebruik van teruggewonnen koudemiddel na een eenvoudig reinigingsproces, zoals filteren en drogen. Het gas wordt niet opgewerkt tot de kwaliteit van nieuw product.

Voor koudemiddelen die onder een bijvulverbod vallen, geldt een harde grens (artikel 13). Gerecycled koudemiddel moet uit hetzelfde soort installatie komen en mag alleen worden gebruikt door het bedrijf dat het heeft teruggewonnen, of door het bedrijf voor wie dat terugwinnen is gedaan. Voor die gassen is gerecycled koudemiddel dus niet vrij verhandelbaar.

Wat is geregenereerd koudemiddel?

Regenereren is het opwerken van teruggewonnen koudemiddel tot een kwaliteit die gelijkwaardig is aan die van een maagdelijke stof, rekening houdend met het beoogde gebruik. Dat gebeurt in erkende regeneratie-installaties die over de juiste apparatuur en procedures beschikken en de vereiste kwaliteit kunnen beoordelen en aantonen.

Dit is de versie die als vervanger van nieuw gas terug de markt op kan. Een cilinder geregenereerd koudemiddel krijgt een etiket met de vermelding dat het gas geregenereerd is, het partijnummer en de naam en het adres van de regeneratie-installatie in de EU (artikel 12, lid 7). Alleen met dat etiket valt het onder de uitzonderingen op de bijvulverboden.

Geregenereerd en gerecycled koudemiddel dat in de EU is teruggewonnen, telt niet mee voor de HFK-quota. Dat maakt het steeds waardevoller naarmate de quota krimpen.

Mag iedereen geregenereerd koudemiddel kopen?

Nee. Koudemiddel is geen consumentenproduct. F-gassen voor installatie, onderhoud of reparatie van apparatuur mogen alleen worden gekocht door gecertificeerde personen of door bedrijven met gecertificeerd personeel, en verkopers mogen alleen aan hen leveren (artikel 11, lid 6). Leveranciers leggen bovendien vast aan wie ze leveren, met het certificaatnummer van de koper. Dat geldt ook voor geregenereerd gas. Buiten de quota betekent niet buiten de regels.

Verzamelen, vervoeren en afleveren van F-gassen mag wel door bedrijven die zelf geen installatiewerk doen en daarvoor niet gecertificeerd zijn. Dat staat uitdrukkelijk in hetzelfde artikel.

Waarom maakt het verschil uit voor de prijs?

Elke stap voegt waarde toe en elke stap voegt papierwerk toe. Een cilinder teruggewonnen koudemiddel zonder geschiedenis is lastig te prijzen en lastig te plaatsen. Hetzelfde gas met een bekende herkomst, een analyse en een sluitende keten van documenten is grondstof waar een verwerker op kan plannen. Wat helpt bij het prijzen van een cilinder:

• •het type koudemiddel, en of het zuiver is of gemengd met een ander middel;
• •de installatie waar het uit komt;
• •het netto gewicht, zonder cilinder;
• •een analyse door de verwerker.

Een groot deel van de waarde van teruggewonnen koudemiddel ontstaat dus in de administratie, lang voordat iemand bij de verwerker een afsluiter opendraait.