Supermarkt naar CO₂: wat doet u met het oude koudemiddel?

Het korte antwoord: het oude koudemiddel wordt door een F-gassen gecertificeerde monteur teruggewonnen in cilinders, gaat met een afvalstroomnummer en begeleidingsbrief naar een erkende verwerker en wordt daar geregenereerd of vernietigd. U legt vast hoeveel er is teruggewonnen en waar het naartoe ging. Dat moet geregeld zijn voordat de oude installatie wordt losgekoppeld.

Waarom zoveel ketens nu overstappen

• •Bijvulverbod. Sinds 1 januari 2025 mag u een koelinstallatie niet meer onderhouden of bijvullen met F-gassen met een GWP van 2500 of hoger. R404A (GWP 3922) en R507A (GWP 3985) vallen daaronder. Tot 1 januari 2030 mag nog geregenereerd of gerecycled gas worden gebruikt. Daarna niet meer.
• •Nieuwe installaties. Centrale (multipack) koelinstallaties voor commercieel gebruik van 40 kW of meer mogen sinds 2022 geen F-gassen met een GWP van 150 of hoger bevatten, behalve in het primaire circuit van een cascadesysteem, waar F-gassen met een GWP onder 1500 zijn toegestaan. Wie een nieuwe centrale installatie bouwt, komt in de praktijk uit bij CO₂.
• •Ook tussenoplossingen hebben een einddatum. R448A, R449A en R407F worden veel gebruikt als vervanger. Vanaf 1 januari 2032 mag u stationaire koelinstallaties niet meer onderhouden met nieuw koudemiddel met een GWP van 750 of hoger. Deze gassen vallen daar ook onder.
• •Kosten. Het Europese HFK-quota daalt in stappen, met een grote stap in 2027. Nieuw HFK wordt daardoor duurder en lastiger te krijgen. Een CO₂-installatie staat buiten die markt en kan restwarmte leveren voor verwarming en warm water in de winkel.

Wat er met het oude koudemiddel gebeurt

Een supermarktinstallatie bevat al snel tientallen tot honderden kilo's koudemiddel. De exploitant moet ervoor zorgen dat dit wordt teruggewonnen door gecertificeerd personeel en daarna wordt gerecycled, geregenereerd of vernietigd. Opzettelijk laten ontsnappen is verboden.

Teruggewonnen koudemiddel is gevaarlijk afval. Het reist met een afvalstroomnummer en een begeleidingsbrief, vervoerd door een vervoerder die op de VIHB-lijst staat. Is het gas schoon genoeg, dan wordt het geregenereerd tot de kwaliteit van nieuw gas. Dat geregenereerde R404A is precies wat andere supermarkten tot 2030 nog mogen gebruiken om hun bestaande installaties bij te vullen. Is het gas vervuild of gemengd, dan gaat het naar erkende vernietiging.

Checklist voor de technisch manager

1. 01Leg per winkel vast welk koudemiddel erin zit en hoeveel. Het logboek is het startpunt.
2. 02Spreek met de installateur af wie het gas terugwint en wanneer: vóór de demontage, niet erna.
3. 03Zorg voor genoeg terugwincilinders op locatie, per gassoort gescheiden. Meng nooit twee soorten in één cilinder.
4. 04Controleer dat er een afvalstroomnummer is en dat de begeleidingsbrief klopt voordat de cilinders vertrekken.
5. 05Vraag na afloop een certificaat met kilo's, gassoort, CO₂-equivalent en bestemming en neem dat op in het logboek. Dat bewaart u minimaal vijf jaar.
6. 06Neem de teruggewonnen kilo's en het CO₂-equivalent mee in uw ESG-verslag.

Wat wij doen

Met Ontmanteling krijgt u per winkel één prijs, vooraf afgesproken. Wij coördineren het terugwinnen door uw eigen gecertificeerde installateur of een partner, het ophalen via een erkende vervoerder en al het papierwerk, en zorgen dat het gas bij een erkende verwerker komt. Na afloop krijgt u een certificaat met kilo's, gassoort, CO₂-equivalent en bestemming.

Bouwt u de komende jaren meerdere winkels om, dan is Koudemiddelbeheer vaak handiger: één register van alle installaties, per locatie de relevante uitfaseerdata, geplande terugwinning bij elke ombouw en elk jaar een rapport met de CO₂-cijfers.